2015 jylǵy 24 aqpan, Astana qalasy
Baılanys qyzmetterin kórsetý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Baılanys týraly» 2004 jylǵy 5 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 8-baby 1-tarmaǵynyń 19-14) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan:
1) osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý qaǵıdalary;
2) osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Uıaly baılanys qyzmetterin kórsetý qaǵıdalary;
3) osy buıryqqa 3-qosymshaǵa sáıkes Internet jelisine qol jetkizý qyzmetterin kórsetý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Investııalar jáne damý mınıstrliginiń Baılanys, aqparattandyrý jáne aqparat komıteti (S.S. Sarsenov):
1) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;
2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on kúntúzbelik kún ishinde kóshirmesin merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵynda respýblıkalyq memlekettik kásiporynnyń «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesine resmı jarııalaýǵa joldaýdy;
3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrýdy;
4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý vıse-mınıstri A.Q. Jumaǵalıevke júktelsin.
4. Osy buıryq onyń alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý
mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK
«KELISILDI»
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri
___________E.Dosaev
2015 j. 6 sáýir
Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń
2015 jylǵy 24 aqpandaǵy №171 buıryǵyna 1-qosymsha
Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) Qazaqstan Respýblıkasynyń 1999 jylǵy 1 shildedegi Azamattyq kodeksine, «Baılanys týraly» 2004 jylǵy 5 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna (budan ári – Zań) sáıkes ázirlengen jáne tirkelgen telefon baılanysy qyzmetterin (budan ári – telefon baılanysy qyzmetteri) kórsetý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Qaǵıdalardyń qoldanysy qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes tirkelgen telefon baılanysy qyzmetterin jáne olarmen tehnologııalyq jaǵynan baılanysty qyzmetterdi usynatyn barlyq baılanys operatorlaryna, abonentterge jáne (nemese) osy qyzmetterdi paıdalanýshylarǵa taralady.
3. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar:
1) abonent – baılanys qyzmetin kórsetý maqsatynda abonenttik jol, abonenttik nómir jáne (nemese) sáıkestendirý kody bóline otyryp, osyndaı qyzmet kórsetý úshin shart jasasqan jeke nemese zańdy tulǵa;
2) abonentter týraly qyzmettik aqparat – abonentter týraly málimetter (jeke tulǵalar úshin telefon nómirleri, pochtalyq mekenjaıy, jeke sáıkestendirý nómiri jáne zańdy tulǵalar úshin rekvızıtteri (bıznes-sáıkestendirý nómiri, qosylǵan qun salyǵy boıynsha esepke qoıylǵandyǵy týraly kýáliktiń derekteri), bıllıngtik málimetter jáne abonentterge kórsetiletin qyzmetter týraly málimetter;
3) abonenttik jeli – jergilikti telekommýnıkasııa jelisiniń bir bóligi bolyp tabylatyn jáne abonenttik qurylǵyny osy jeliniń telekommýnıkasııa quraldarymen jalǵaıtyn baılanys joly;
4) abonenttik nómir – baılanys qyzmetin kórsetý týraly shartty jasasý kezinde abonentke bólinetin telefon nómiri, ol arqyly oǵan basqa abonenttik qurylǵylardy jalǵaǵan kezde jergilikti telekommýnıkasııa jelisine qosylǵan abonenttik qurylǵy sáıkestendiriledi;
5) abonenttik qurylǵy – abonent bergen aqparatty berý nemese qabyldaý úshin elektr baılanysy sıgnaldaryn qalyptastyratyn jáne baılanys operatorynyń jelisine qosylatyn jeke paıdalanylatyn baılanys quraly;
6) aımaqtyq telefon baılanysy – jergilikti telekommýnıkasııa jelisine qosylǵan jáne bir nómirleý aımaǵy sheginde ornalasqan paıdalanýshy (túpkilikti) jabdyǵy arasyndaǵy telefon qosylysy;
7) baılanys arnasy – jıilikter beldeýinde telekommýnıkasııa quraldarynyń arasynda nemese osy baılanys arnasyna tán berý jyldamdyǵymen sıgnal berýdi qamtamasyz etetin telekommýnıkasııa quraldary men taratý ortasynyń kesheni. Baılanys túrine qaraı arnalar telefondyq, telegraftyq, derekter berý arnalary bolyp, al aýmaqtyq belgileri boıynsha – halyqaralyq, qalaaralyq, aımaqtyq jáne jergilikti arnalar bolyp bólinedi;
8) baılanys joldary – taratý joldary (kabeldik, radıorelelik, jerseriktik jáne basqalary), baılanystyń fızıkalyq tizbekteri jáne jol-kabeldik qurylǵylary, onyń ishinde magıstraldyq (halyqaralyq jáne qalaaralyq) joldar;
9) baılanys qyzmetteri (budan ári – telefon baılanys qyzmetteri) – telekommýnıkasııa habarlamalaryn qabyldaý, óńdeý, saqtaý, berý, jetkizý jónindegi qyzmet;
10) baılanys qyzmetterin kórsetý – baılanys operatorlarynyń baılanys qyzmetterin paıdalanýshylarǵa ekonomıkalyq qyzmet túrleri óniminiń jalpy synyptaýyshynda keltirilgen baılanys qyzmetterin kórsetýdi qamtıtyn qyzmeti;
11) telefon baılanysy qyzmetterin paıdalanýshy (budan ári – paıdalanýshy) – telefon baılanysy qyzmetterin alýshy jeke nemese zańdy tulǵa;
12) baılanys operatory – baılanys qyzmetterin kórsetetin jeke nemese zańdy tulǵa;
13) baılanys operatorynyń áreket etý aımaǵy – baılanys operatory óziniń telekommýnıkasııa jelisiniń múmkindikterine sáıkes telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýge kepildik beretin aýmaq;
14) bıllıng – abonentterge kórsetiletin qyzmetterdi esepke alý operasııalaryn avtomatty túrde oryndaýǵa, sondaı-aq, olardy trafıkteýge jáne aqy tóleý úshin shottar berýge arnalǵan baǵdarlamalyq-apparattyq keshen;
15) esep aıyrysý kezeńi – baılanys operatory belgilegen eseptik kezeń aıaqtalǵannan keıingi kezeń, abonent osy kezeń ishinde kórsetilgen tirkelgen telefon baılanysy qyzmetterine tólem jasaıdy;
16) esepke alý kezeńi – kúntizbelik aı, osy kezeń ishinde tarıftik josparǵa sáıkes kórsetilgen jáne eseptelgen baılanys qyzmetteri jáne ózge qyzmetter;
17) jalǵaý jelisi – telekommýnıkasııanyń jalǵaıtyn jáne jalǵanatyn jelileriniń arasyndaǵy ózara is-qımyldy qamtamasyz etetin, baılanys jelisi men stansııalyq jabdyqtaý bóligin qamtıtyn tehnıkalyq quraldar kesheni;
18) Jeke kabınet – óz-ózine qyzmet kórsetýdiń, qyzmetterdi baqylaýdyń jáne basqarýdyń, sondaı-aq ózge de mańyzdy zańǵa qatysty áreketterdi jasaýdyń avtomattyq ınterfeısi bar abonenttiń paraqshasy, abonent oǵan parol engizý arqyly kiredi. Jeke kabınettiń kómegimen abonent telekommýnıkasııa qyzmetterine jazylyp, ony ózgerte alady, kórsetilgen qyzmetterge aqy tóleıdi, Jeke kabınettiń fýnksıonaldyq múmkindikterimen kózdelgen ózge de áreketterdi oryndaı alady;
19) jergilikti telekommýnıkasııa jelisi – eldi mekenniń aýmaǵynda elektr baılanysyn júzege asyrýǵa arnalǵan telekommýnıkasııa jelisi men quraly. Jergilikti telekommýnıkasııa jelileri eldi mekenniń mártebesine qaraı qalalyq jáne aýyldyq dep bólinedi;
20) jergilikti telefon baılanysy – telekommýnıkasııanyń bir jergilikti jelisi sheńberindegi abonentter, paıdalanýshylar arasyndaǵy telefon qosylýy;
21) qyzmetke aqy tóleýdiń aralas júıesi – tóleý júıesi, belgili bir ýaqyt kezeńi úshin baılanysty paıdalanýshynyń tólem somasy mynadan turady:
turaqty quramdas bólikten – abonenttik jeliniń túrine qaramastan onyń abonentke turaqty paıdalanýǵa berilgeni jáne jergilikti jalǵaýdy tarıfteý birliginiń belgili bir sany úshin tólemaqydan;
ýaqytyna qaraı quramdas bólikten – telefon qosylysy berilgeni úshin onyń tarıfteý birligimen alǵandaǵy naqty uzaqtyǵyna qaraı tólemaqydan turatyn aqy;
22) qyzmetke ýaqytyna qaraı aqy tóleý júıesi – belgili bir ýaqyt kezeńi úshin baılanysty paıdalanýshynyń tólem somasy tarıfteý birligimen alǵandaǵy naqty uzaqtyǵyna qaraı telefon qosylysynyń berilgeni úshin tólemaqyny qamtıtyn qyzmetke aqy tóleý júıesi;
23) ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkasııa jelisi – jeke jáne zańdy tulǵalardyń paıdalanýy úshin qoljetimdi telekommýnıkasııa jelisi;
24) tarıfteý birligi – Qazaqstan Respýblıkasy telekommýnıkasııasynyń biryńǵaı jelisine kiretin baılanys operatorlary men barlyq sanattaǵy jeli ıeleri úshin mindetti bolyp tabylatyn, baılanys qyzmetiniń tıisti túri úshin tólemaqy alynatyn ýaqytty, aqparat sanyn nemese kólemin ólsheý birligi;
25) telekommýnıkasııa jelisi – kommýtasııalyq jabdyqtardan (stansalardan, kishi stansalardan, konsentratorlardan), jelijol-kábildik qurylystardan (abonenttik, jalǵaý jelijoldary men arnalarynan), berý júıeleri men abonenttik qurylǵylardan turatyn telekommýnıkasııa habarlamalarynyń berilýin qamtamasyz etetin telekommýnıkasııa quraldary men baılanys jelijoldarynyń jıyntyǵy;
26) telekommýnıkasııa quraldary (baılanys quraldary) – elektr magnıttik nemese optıkalyq sıgnaldardy qalyptastyrýǵa, berýge, qabyldaýǵa, saqtaýǵa, óńdeýge, kommýtasııalaýǵa nemese olardy basqarýǵa múmkindik beretin tehnıkalyq qurylǵylar, jabdyqtar, júıeler jáne baǵdarlamalyq quraldar;
27) telekommýnıkasııa habarlamalary – telekommýnıkasııa quraldarynyń kómegimen beriletin aqparat;
28) telefon qosylystary qyzmetine aqy tóleýdiń abonenttik tirkelgen júıesi (budan ári – qyzmetke aqy tóleýdiń abonenttik júıesi) – baılanysty paıdalanýshynyń belgili bir ýaqyt kezeńindegi tólemder somasy abonenttik jelijoldy onyń túrine qaramastan, abonentke turaqty paıdalanýǵa berý tólemaqysyn jáne jergilikti telefon qosylysynyń bir abonentke shaqqandaǵy ortasha uzaqtyǵyna qaraı tólemaqyny qamtıtyn, qyzmetke aqy tóleý júıesi;
29) termınal – abonent (paıdalanýshy) bergen aqparatty baılanys arnalary boıynsha berý jáne (nemese) qabyldaý úshin elektr baılanysy dabylyn qalyptastyratyn, abonenttik jelige qosylatyn túpkilikti jabdyq;
30) termınaldardy qosýdyń qosarlanǵan shemasy – eki termınaldy bir abonenttik jelige qosý tásili, bul kezde osy eki termınal úshin olardy bir ýaqytta baılanystyrý múmkin emes;
31) trafık – baılanys quraldaryna júkteme jasaıtyn shaqyrýlar, habarlamalar men dabyldar legi;
32) úkimettik baılanys – memleketti basqarý qajettiligi úshin arnaıy qorǵalǵan baılanys;
33) iri apat – syıymdylyǵy 100 jáne odan da kóp abonenttik jelijoldardan turatyn baılanys jelileriniń nemese kommýtasııalyq jabdyqtardyń zaqymdanýy;
34) tarıf – belgili bir baılanys qyzmetterin kórsetýge baılanys operatorymen belgilegen tólem;
35) tarıftik jospar – baılanys qyzmetteri tizbesi men qunyn, olardy kórsetý erekshelikteri men tarıfteýdi aıqyndaıtyn, baılanys operatory abonentterge, nemese abonentterdiń belgili bir tobyna, nemese belgili bir shekteýli aýmaqta belgileıtin tarıftik usynystar jıyntyǵy;
36) tehnıkalyq múmkindik – abonentke baılanys qyzmetterin kórsetýge qajetti, telekommýnıkasııa jelisi qoldanystaǵy aımaqta jumys isteıtin tehnıkalyq quraldar men qurylystardyń bolýy (nómirler resýrstarynyń abonenttik baılanys jelileri).
4. Tabıǵı jáne tehnogendik sıpattaǵy tótenshe jaǵdaılar ýaqytynda memlekettik organdardyń sáıkes, úkimettik baılanysty qospaǵanda kez kelgen jeliler men baılanys quraldaryn basymdy paıdalanýǵa, sondaı-aq jumystaryn toqtata turýǵa quqyǵy bar.
5. Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý kezinde týyndaıtyn baılanys operatorynyń abonenttermen ózara qarym-qatynasy memlekettik jáne/nemese orys tilderinde júzege asyrylady.
6. Baılanys operatorlary Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen jaǵdaılarda jáne tártippen osy quqyqty shekteý jaǵdaılaryn qospaǵanda, telekommýnıkasııa jelileri arqyly júzege asyrylatyn telefon sóılesýleriniń, sondaı-aq olar týraly aqparattyń qupııalyǵyn qamtamasyz etedi.
7. Telefon baılanysy qyzmetteri Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq zańnamasyna jáne osy Qaǵıdalarǵa sáıkes baılanys operatory men abonent arasynda jasalatyn telefondyq baılanys qyzmetterin kórsetý týraly jarııa sharttyń (budan ári – Shart) negizinde kórsetiledi.
2. Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý tártibi
8. Mynalar:
1) jergilikti telefon baılanysy qyzmetteri;
2) aımaqtyq jáne qalaaralyq telefon baılanysy qyzmetteri;
3) halyqaralyq telefon baılanysy qyzmetteri telefon baılanysy qyzmetteri bolyp tabylady.
Telefon baılanysy qyzmetteri abonenttik qurylǵylardan nemese taksofonnan jergilikti, aımaqtyq, qalaaralyq jáne halyqaralyq telefon qosylýlaryn, sondaı-aq basqa da baılanys operatorlarynyń telekommýnıkasııa jelilerimen qosylýlaryn júzege asyrý múmkindiginiń usynylýyn qamtamasyz etedi.
9. Telefon baılanysy qyzmetteri barlyq sanattaǵy abonentterge jáne paıdalanýshylarǵa teń jaǵdaıda kórsetiledi.
10. Baılanys operatorynyń abonentke telefon baılanysy qyzmetin kórsetkende oǵan ózge aqyly qyzmetterin kúshtep júkteýge jol berilmeıdi.
11. Abonent:
1) eger ol jeke tulǵa bolyp tabylsa, tólem qybyldaý júıeler engizilgen qalalarda tehnıkalyq múmkindik bolǵan jaǵdaıda qyzmetke aqy tóleýdiń abonenttik, ýaqytpen esepke alý nemese aralas júıesin tańdaıdy;
2) telefon baılanysy qyzmetin ruqsat etilgen júktemeler sheginde ózine qajet kólemde, olardy ótinishi boıynsha qosa otyryp, paıdalanady;
3) baılanys operatorynda tehnıkalyq múmkindik bolǵanda, qalaaralyq, halyqaralyq telefon qosylystaryna nemese uıaly baılanys operatorlarynyń jelisine qosylystarǵa jazbasha ótinish berý arqyly lımıt qoıa alady;
4) abonenttiń kinásinen emes baılanystyń bolmaǵan kezeńinde, telefon jelilerindegi avarııalar kezinde tólengen telefon baılanysy qyzmetteri úshin, abonenttiń kelisiminsiz ózge qosymsha qyzmetterdi kórsetkeni úshin tólemderdi qaıta esepteýdi jazbasha talap etedi;
5) Baılanys qyzmetterin paıdalanýshylar úshin qosylýy tegin bolyp tabylatyn shuǵyl medısınalyq, quqyq qorǵaý, órt, apat, anyqtama jáne basqa da qyzmetter Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 3 qyrkúıektegi №929 qaýlysyna (budan ári – Tizim) sáıkes shuǵyl medısınalyq, quqyq qorǵaý, órt, avarııa, anyqtama jáne basqa da qyzmetterdiń jedel shuǵyl qyzmetterin shaqyrtý úshin telefon baılanysyn tegin paıdalanady;
6) bul týraly baılanys operatoryna jazbasha habarlap jáne oǵan keltirilgen shyǵystardy tóleı otyryp, Shartty bir jaqty tártippen buzady;
7) onyń nómirin anyqtamalyq-aqparattyq qyzmetteriniń abonentter tizimine engizýden jazbasha bas tartady;
8) abonenttiń qurylǵylardyń tehnıkalyq júktemelerin múmkin sheginde paıdalanady;
9) oǵan kórsetilgen telefon baılanysy qyzmetteri úshin ýaqtyly jáne tolyq kólemde tólem jasaıdy;
10) qajet bolǵan jaǵdaıda, baılanys operatory ókilderiniń abonenttik quraldarǵa jáne baılanys quraldary ornalasqan úıjaılar men aýmaqtarǵa, olardy tekserý, jóndeý jáne tehnıkalyq qyzme kórsetý men jańǵyrtý úshin qol jetkizý múmkindigin beredi;
11) baılanys operatoryna aılyq merzimde telefondandyrylǵan úıjaılardy satatyny týraly, tegin, atyn, ákesiniń atyn ózgertetini týraly, mekenjaıyn ózgertetini týraly habarlaıdy;
12) óziniń orynjaıynda abonenttik jelijoldy jáne termınaldy jaramdy jaı-kúıde kútip ustaıdy.
12. Baılanys operatory:
1) telefon baılanysy qyzmetin tóleý boıynsha jeńildikterdi joǵaltý nemese onyń bar kezinde abonentke telefon baılanysy qyzmetteriniń qunyna qaıta esep aıyrysýdy júrgizedi;
2) abonent telefon jelisine qosylý qunyn tólegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde abonenttik termınal nómirin bere otyryp nemese Shart jasalǵannan keıin abonentpen ýaǵdalasyp, telefon jelisine qosylý qunyn kórsetilgen qyzmetterdiń jalpy esebine qosa otyryp, telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýdi bastaıdy;
3) kórsetiletin telefon baılanysy qyzmetteriniń sapasy men sanyna esep pen baqylaý júrgizedi, buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne olardy joıý boıynsha sharalar qabyldaıdy;
4) esep quraldaryna tehnıkalyq kútim jasaý jáne tekserý júrgizedi;
5) abonent telefon baılanysy qyzmetiniń sapasy nasharlaǵany týraly ótinishti bergen kúninen bastap kúntizbelik úsh kún ishinde sapasyn qalpyna keltirý boıynsha qajetti sharalardy qabyldaıdy jáne abonenttik tólemniń qaıta esebin júrgizedi;
6) abonenttiń ótinishi boıynsha stansalyq jáne jelijoldyq zaqymdanýdy joıady;
7) kórsetilgen telefon baılanysy qyzmetteri úshin aıyna bir ret shot usynady;
8) abonenttiń kinásinen bolmaǵan, abonenttik qurylǵynyń naqty jumys istemeı turǵan kezeńinde abonenttik tólemge qaıta esepteý júrgizedi;
9) abonentke telefon jelilerindegi avarııalar týraly jáne osy avarııalardy joıýdyń boljamdy merzimi týraly habarlaıdy;
10) abonentke abonenttik nómirdi almastyrý týraly jáne (nemese) sebepterin kórsete otyryp, termınaldy ajyratý týraly 30 kúntizbeliq kún buryn qoljetimdi tásilmen habardar etedi;
11) abonenttiń kelisimi boıynsha olardy qoldanysqa engizgenge deıin 30 kúntizbeliq kúnnen keshiktirmeı bul týraly oǵan habardar ete otyryp, baılanys qyzmetterine arnalǵan tarıfterdiń sharttaryn ózgertedi;
12) ýaqytynda aqysyn tólemegeni úshin ajyratylǵan telefon baılanysy qyzmetterine qoljetimdilikti bereshekti ótegen kezden bastap jıyrma tórt saǵat ishinde tegin qaıta iske qosady;
13) abonenttiń talaby boıynsha oǵan telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýmen baılanysty aqparatty usynady;
14) abonentterge telefondy baılanys qyzmetterine aksııalyq tarıftik josparlardy usynady jáne abonentterdiń kelisimi boıynsha qoldanady.
13. Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq aýmaǵynda biryńǵaı nómirlerdi terý arqyly shuǵyl medısınalyq (103), quqyq qorǵaý (102), órtke qarsy (101), apatty (104), qutqarý (112), anyqtamalyq (118) qyzmetterdi shaqyrý paıdalanýshylar úshin Tizimge sáıkes tegin bolyp tabylady. Kórsetilgen nómirlermen baılanysty ajyratyp tastaýǵa jáne (nemese) shekteýge jol berilmeıdi
14. Baılanys operatorlarynyń sot sheshimi bolmasa, baılanys arnalaryn ajyratýǵa jáne (nemese) úkimettik baılanys qyzmetterin, Qazaqstan Respýblıkasynyń áskerı basqarý, ulttyq qaýipsizdik jáne ishki ister organdaryna baılanys qyzmetterin kórsetýdi ajyratpaıdy.
15. Baılanys operatorymen telefondy baılanys qyzmetterin kórsetý kezinde, ózge de qyzmetterdi alý sharttaryn oryndamaǵan jaǵdaıda, abonenttiń/paıdalanýshylardyń quqyqtaryn shekteýge jol berilmeıdi.
16. Jeke nemese zańdy tulǵalarmen Shartqa otyrýǵa tehnıkalyq múmkindiktiń bolmaýy, eger Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda basqalaı kózdelmese, ótinishti keshirek bergen jáne tehnıkalyq múmkindigi bar basqa úıler men kireberisterde (podezd) turatyn, jeke nemese zańdy tulǵalarmen Shart jasasýǵa kedergi etpeıdi.
17. Baılanys operatorynyń áreket etý aımaǵynda (osy jergilikti telekommýnıkasııa jelisiniń sheńberinde) abonenttiń mekenjaıy ózgergen jaǵdaıda, onyń ótinishi boıynsha jáne tehnıkalyq múmkindik bolǵanda Shart buryn bólingen abonenttik nómirdi (nómirlerdi) paıdalanýmen qaıta rásimdeledi nemese jańa nómir (nómirler) beriledi. Jańa mekenjaı boıynsha kórsetilgen Shart oryndaý úshin tehnıkalyq múmkindik bolmaǵan jaǵdaıda, abonent telefon ornatý kezegine qoıylady.
1 paragraf. Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq telefon baılanysy
operatoryn tańdaý kezinde qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq telefon baılanysy
qyzmetterin kórsetýdiń erekshelikteri
18. Baılanys operatorlary óz jelilerinde baılanys qyzmetterin árbir paıdalanýshyǵa qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq telefon baılanysy operatoryn erkin tańdaýda tehnıkalyq múmkindikti qamtamasyz etedi.
19. Qalaaralyq jáne (nemese) halyqaralyq telefon baılanysy operatoryn erkin tańdaý mynadaı joldarmen uıymdastyrylady:
1) aldyn ala tańdaý;
2) operatordy árbir shaqyrý kezinde tańdaý.
2 paragraf. Telefon baılanysy qyzmetterin baılanys operatorynyń
ujymdyq paıdalaný pýnktterinde jáne taksofondardy
paıdalana otyryp kórsetý
20. Operatordyń ujymdyq paıdalaný pýnktterinde (sóılesý pýnktterinde) telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýge tapsyrys paıdalanýshynyń aıtýymen jáne onyń kózinshe tapsyrys blankisin toltyrý jolymen resimdeledi. Bul rette paıdalanýshyǵa telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýge tapsyrystyń qabyldanǵanyn rastaıtyn túbirtek nemese basqa qujat beriledi, onda:
1) baılanys operatorynyń ataýy. Eger baılanys operatory jeke kásipker bolsa – onyń tegi, aty, ákesiniń aty jáne memlekettik tirkeý týraly málimetter kórsetiledi;
2) paıdalanýshynyń tegi, aty, ákesiniń aty;
3) telefon baılanysy qyzmetiniń ataýy;
4) telefon baılanysy qyzmetiniń baǵasy;
5) baılanys operatorynyń qalaýymen basqa da málimetter qamtylady.
21. Paıdalanýshy ujymdyq paıdalaný pýnktterinde qalaaralyq jáne halyqaralyq telefon baılanysynyń avtomatty júıesin paıdalanýǵa tapsyrys blankisin resimdemeı, avans somasyn engizgennen keıin jiberiledi.
Qyzmetti paıdalaný aıaqtalǵan soń, ujymdyq qatynaý pýnktteriniń operatory telefon baılanysy qyzmetterin paıdalanýshymen mynadaı aqparattan turatyn túbirtekti nemese esep aıyrysý chegin bere otyryp, túpkilikti esep aıyrysady:
1) baılanys operatorynyń ataýy. Eger baılanys operatory jeke kásipker bolsa – onyń tegi, aty, ákesiniń aty jáne memlekettik tirkeý týraly málimetter kórsetiledi;
2) ujymdyq paıdalaný pýnktti týraly málimetter;
3) kúni, ýaqyty;
4) avans somasy;
5) qyzmet quny;
6) baılanys operatorynyń qalaýymen baılanys qyzmetterine basqa da derekter.
22. Taksofondardy paıdalana otyryp, telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý mindettemesin baılanys operatory paıdalanýshynyń telefon baılanysy qyzmetterin alýǵa qajetti áreketterdi onyń jasaǵanynan, jeton nemese plastıkalyq kartany alǵanynan, telefon baılanysy qyzmetterine aqy tóleý úshin basqa da tólem quralyn paıdalanǵanynan bastap qabyldaıdy.
Baılanys operatory paıdalanýshyny óziniń ataýy, ornalasqan jeri, jumys tártibi týraly, sondaı-aq telefon baılanysy qyzmetterin alý úshin paıdalanýshynyń jasaýy tıis áreketteri týraly aqparatpen habardar etedi. Bul aqparat taksofonnyń janynda ornalastyrylady nemese paıdalanýshyǵa basqa da qoljetimdi tásilmen beriledi.
3 paragraf. Telefon qosylystarynyń uzaqtyǵyn jáne
qunyn anyqtaýdy esepke alý
23. Jergilikti, qalaaralyq jáne halyqaralyq telefon qosylýlarynyń bolǵan uzaqtyǵyn esepteý tarıfteý birligine sáıkes júrgiziledi.
24. «Belgili bir abonenttik nómirdi shaqyrý» nemese «derbes qosylys» qyzmetimen qalaaralyq nemese halyqaralyq telefon qosylysy kezinde telefon qosylystary uzaqtyǵynyń esebi abonenttik qurylǵynyń shaqyrylyp otyrǵan kez-kelgen tulǵanyń jaýap berý sátinen, ne bolmasa abonenttik qurylǵynyń belgili jáne/nemese dybystaspany qosý sátinen bastap anyqtalady.
25. «Konferens-baılanys» qyzmetiniń uzaqtyǵy shaqyrýshy tulǵamen barlyq shaqyrylýshy tulǵalardy qosqannan keıin esepke alynyp, shaqyrýshy tulǵanyń toqtatý sıgnalyn berý sátinde aıaqtalady.
26. Jergilikti (jergilikti qosylýlar uzaqtyǵyn ýaqyt boıynsha qaraı esepke alý júıesi engizilgennen keıin), avtomatty qalaaralyq nemese halyqaralyq telefon qosylýlaryn kórsetý kezinde aqysy tólenýge jatatyn ýaqyt shaqyrylýshy abonenttiń kez-kelgen tulǵanyń jaýap berýi sátinen bastap abonenttik qurylǵysynyń baılanysyn úzý sátine deıin anyqtalady.
27. Telefon qosylýy úshin tólem tarıfteýdiń tolyq birlikteriniń sany boıynsha tarıfke kóbeıtilgen telefon qosylystarynyń naqty uzaqtyǵymen anyqtalady.
28. Eger telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý kezinde shaqyrylatyn tulǵanyń jelisi zııatkerlik qyzmetterdi (lotereıa, daýys berý, televıktorına, vıktorına, anyqtamalyq-aqparattyq qyzmetter, tanysý qyzmetteri) usyný boıynsha jabdyqqa qosylǵany aıqyndalsa, tarıfteletin qosylys bastalǵanǵa deıin baılanys operatory abonentke osy qosylystyń quny týraly jáne «Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 4 mamyrdaǵy Zańyna sáıkes aqparatty usyna otyryp habarlaıdy.
Abonent telefon qosylysyna kelisken jaǵdaıda (ıaǵnı abonent mundaı qosylysty úzbegen jaǵdaıda) osy qosylys úshin tólem tarıfteýdiń tolyq birlikteriniń sany boıynsha tarıfke kóbeıtilgen telefon qosylystarynyń uzaqtyǵymen anyqtalady.
Eger abonent mundaı qosylysqa kelispese (ıaǵnı tıisti habarlamany alǵan soń, osy qosylysty úzgen jaǵdaıda), onda qosylysty ornatýdy uıymdastyrýǵa tólemaqy alynbaıdy.
Eger operator mundaı qosylýdy úzbegen jaǵdaıda, onda abonentke kórsetilgen uıaly baılanys qyzmetterine eseptelgen qaryzdy tólemeýge bolady, alaıda operator abonentke eseptelgen qaryzdy qaıta esepteýdi júzege asyrady.
Eger baılanys operatory tarıfteletin qosylys bastalǵanǵa deıin abonentke osyndaı qosylystyń quny týraly habarlamasa, onda zııatkerlik qyzmetterge (lotereıa, daýys berý, televıktorına, vıktorına, anyqtamalyq- aqparattyq qyzmetter, tanysý qyzmetteri) qatynaýdy usynǵany úshin tólem alynbaıdy.
29. Abonentke kórsetilgen tirkelgen telefon baılanysy qyzmetteri úshin bıllıng júıesiniń shot qalyptastyrýyna negiz ólshem birtutastyǵyn qamtamasyz etýdiń memlekettik júıesi tizilimine engizilýi tıis jáne qoldanystaǵy tekserim sertıfıkatyna ıe qosylystardyń uzaqtyǵyn ólsheý júıesiniń derekteri jáne derekter berýdi ólsheý júıesi bolyp tabylady.
30. Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynan shyǵatyn halyqaralyq telefon qosylýlary, shaqyrylýshy tulǵa esebinen tólenetin halyqaralyq telefon baılanysynyń qyzmetterin qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynda tólenedi.
4 paragraf.Telefon qyzmetin kórsetý týraly
shart jasaý erekshelikteri
31. Telefon baılanysy qyzmetteri jeke tulǵalarǵa Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý týraly shart negizinde kórsetiledi jáne ol abonenttiń shart jasasý týraly ótinishti berýi arqyly, ony quptaǵanynan keıin qoldanysqa engiziledi.
32. Zańdy tulǵalarǵa telefon baılanysy qyzmetteri jazbasha nysanda jasalatyn Telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý týraly shart negizinde kórsetiledi.
33. О́ziniń baılanys operatordyń ınternet-resýrsyndaǵy Jeke kabınet arqyly nemese abonentti sáıkestendiretin derekterdi (abonenttik nómir, parol, qupııa sóz jáne basqa da málimetter) paıdalana otyryp, abonentti sáıkestendirgennen keıin telefonmen ınteraktıvti qarym-qatynas jasaý abonenttiń ótinishine teń bolady.
34. Shartta mynadaı derektemelerdi qamtıdy:
1) baılanys operatorynyń ataýy;
2) shart máni;
3) qyzmetter kórsetýdiń jalpy talaptary;
4) Sharttyń qoldanys merzimi jáne ony ózgertý men buzý talaptary;
5) telefon baılanys qyzmetterin esepteý tártibi, shotty jetkizý tásili;
6) esep aıyrysý tártibi men merzimderi;
7) abonenttiń quqyǵy men mindetteri;
8) baılanys operatorynyń quqyǵy men mindetteri;
9) taraptardyń jaýapkershiligi jáne daýlardy retteý;
10) ózge de sharttar;
11) baılanys operatorynyń zańdy mekenjaıy men derektemeleri (esep aıyrysý shotynyń derektemeleri, eger kórsetiletin qyzmetter lısenzııalanatyn bolsa, onda berilgen lısenzııanyń derektemeleri);
12) abonent týraly málimetter: poshtalyq mekenjaıy, elektrondy poshta adresi, telefon nómiri, zańdy tulǵalar úshin – bıznes-sáıkestendirý nómiri, jeke tulǵalar úshin – jeke sáıkestendirý nómiri.
13) qazirgi zańnamaǵa sáıkes telefon baılanys qyzmetin usyný boıynsha talap jáne shekteý;
20) ıntellektýaldyq qyzmetti alýdan abonenttiń bas tartýy nemese kelisimi (lotereıa, daýys berý, televıktorına, vıktorına, aqparattyq-anyqtama qyzmeti, tanysý qyzmeti).
35. Baılanys operatory abonentke shart jasaýǵa jáne oryndaýǵa qajetti aqparatty usynady. Kórsetilgen aqparat kórneki túrde jáne qoljetimdi nysanda buqaralyq aqparat quraldary, anyqtama-aqparattyq qyzmetter arqyly, sondaı-aq telefon baılanysy qyzmetterin kórsetý oryndarynda abonenttiń jáne (nemese) paıdalanýshynyń nazaryna tegin jetkiziledi.
36. Baılanys operatorynyń shart jasaý barysynda abonentke jáne (nemese) paıdalanýshyǵa usynatyn aqparaty mynalardy qamtıdy:
1) ataýy (fırmalyq ataýy), fılıaldar tizbesi, ornalasqan jeri jáne jumys tártibi;
2) esep aıyrysý shotynyń derektemeleri;
3) berilgen lısenzııanyń derektemeleri;
4) telefon baılanysy qyzmetteriniń tizbesi, olardy kórsetý sharttary men tártibi:
kórsetiletin qyzmetterdiń tıpteri men aqyly jáne tegin qyzmetterdi kórsete otyryp, olardyń egjeı-tegjeıli sıpattamasy;
qyzmetter kórsetý tártibi men talaptary;
bastapqy qosylý júzege asyrylatyn aqyrǵy merzim;
qyzmetterdi kórsetý toqtatylatyn talaptar;
5) shart mánimen baılanysty tehnıkalyq kútim jasaý qyzmetteri týraly aqparat:
tehnıkalyq kútim jasaý júrgiziletin talaptar;
anyqtama-aqparattyq qyzmetter men jóndeý qyzmetteriniń abonenttik nómirleri;
6) telefon baılanysy qyzmetterine arnalǵan tarıfter týraly aqparat:
árbir qyzmetti jeke alǵandaǵy tarıfteri men quny;
qoldaný talaptary;
qyzmetter kórsetý barysyndaǵy talaptar, qoldanylatyn tarıfter men baǵa týraly ózekti aqparatty alý tártibi;
kórsetilgen qyzmetterge aqy tóleý tártibi, nysandary men tásilderi;
7) qalaaralyq jáne halyqaralyq telefon baılanysy operatoryn tańdaý kodtarynyń tizbesi;
8) shart jasaý týraly ótinishti qaraý tártibi men merzimderi;
9) abonenttiń jáne (nemese) paıdalanýshynyń shaǵymdaryn qaraý tártibi, daý jaǵdaılardy sheshý rásimderi;
10) aqparattyq-anyqtamalyq qyzmetter men jóndeý bıýrosynyń telefon nómirleri;
11) abonent jáne (nemese) paıdalanýshy osy Qaǵıdalarmen tolyq kólemde tanysa alatyn oryndardy kórsetý.
Shart Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq zańnamasyndaǵy normalarmen kózdelgen jaǵdaıda buzylady (óziniń qoldanysyn toqtadady).
37. Shart jasasý týraly ótinish erkin túrde usynylady:
1) turǵylyqty jerinde belgilengen tártippen tirkelgen, tolyq is-áreketke qabiletti kez kelgen jeke tulǵa nemese turǵyn úıdiń ıesi nemese turǵyn úıdi jalǵa alýshy bere alady.
Kámelettik jasqa tolmaǵan jeke tulǵalar shart jasaý týraly ótinishti zańdy ókilderiniń (ata-anasynyń, asyrap alýshylarynyń, qamqorshylarynyń) jazbasha kelisimmen beredi;
2) О́zi ornalasqan jeri boıynsha tirkelgen, úı-jaıdyń menshik ıesi nemese úı-jaıdy jaldaýshy bolyp tabylatyn zańdy tulǵa, onyń fılıaly nemese ókildigi bere alady.
Baılanys operatory jeke nemese zańdy tulǵanyń ótinishin qabyldaýdan bas tarta almaıdy.
38. Baılanys operatory belgilengen tártippen mynadaı qujattar bolǵan jaǵdaıda ótinishti qabyldaıdy jáne tirkeıdi:
1) jeke tulǵa úshin – kórsetilgen mekenjaı boıynsha onyń tirkelgenin rastaıtyn qujat nemese turǵyn úıdi jeke menshigine satyp alýy, jalǵa (arenda) nemese jaldan jalǵa alǵany týraly qujat, sondaı-aq ótinish berýshiniń jekebasyn rastaıtyn qujat. Onyń kórsetilgen mekenjaı boıynsha tirkelgenin rastaıtyn qujat nemese turǵyn úıdi jeke menshigine satyp alýy, jalǵa alýy nemese jaldan jalǵa alýy týraly qujat depozıt (aldyn ala tólem) engizilgen jaǵdaıda usynylmaýy múmkin.
2) zańdy tulǵalar úshin – kórsetilgen mekenjaı boıynsha onyń tirkelgenin rastaıtyn qujat nemese úıdi menshikke satyp alýy, jalǵa (arenda), sýbarenda, jaldan jalǵa alǵany týraly qujat. Onyń kórsetilgen mekenjaı boıynsha tirkelgenin rastaıtyn qujat nemese turǵyn úıdi menshigine satyp alýy, jalǵa (arenda), sýbarenda, jaldan jalǵa alǵany týraly qujat depozıt (aldyn ala tólem) engizilgen jaǵdaıda usynylmaýy múmkin.
39. Ujymdyq paıdalanylatyn termınaldy qosa otyryp, Shart jasasý týraly ótinishti osy páterde turatyn, ár otbasynan bireýden jáne osy turǵyn úı aýdanynda belgilengen tártippen tirkelgen tulǵalardyń belgilengen tártippen kýálandyrylǵan jazbasha kelisimimen jeke tulǵa bere alady.
40. О́tinish berý kezinde jańa mekenjaı boıynsha belgilengen tártippen tirkelgen nemese burynǵy ótinish berýshimen qatar osy turǵyn úıge menshik quqyǵy bar tulǵalar Shart jasasý týraly ótinishti jańa mekenjaı boıynsha nemese jańa tulǵaǵa burynǵy mekenjaı boıynsha qaıta resimdeı alady.
Shart jasasý týraly ótinishti berý merziminen kesh turǵyn jaıǵa tirkelgen tulǵalar nemese onyń menshik ıesi bolǵan tulǵalar osy mekenjaı boıynsha tirkeý kúnimen ótinishti ózine qaıta rásimdeı alady.
Kórsetilgen Shartty jasasý týraly ótinishti jańa tulǵaǵa qaıta resimdeý, onyń ketýimen nemese qaıtys bolýymen baılanysty qujattarmen rastalǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, burynǵy ótinish berýshiniń kelisimimen iske asyrylady.
41. Shart jasasý týraly ótinish berý kezinde ótinish berýshi otbasynyń músheleri kámelettik jasqa tolmaǵan bolsa, ótinish berýshiniń ketýi nemese qaıtys bolýy jaǵdaıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq zańnamasyna sáıkes tolyq is-áreket qabilettiligi týǵan sátten bastap osy ótinishti ózine qaıta resimdeı alady.
Kámelettik jasqa jetkenge deıin olardyń atynan ata-analary, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń 2011 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy «Neke (erli-zaıyptylyq) jáne otbasy týraly» kodekisi aıqyndamasynda belgilengen tártippen taǵaıyndalǵan qamqorshylar nemese asyrap alýshylar ótinishti qaıta resimdeı alady.
42. О́tinish berýshiniń sol baılanys operatorynyń jergilikti telekommýnıkasııa jelisiniń áreket aımaǵy sheginde qonys aýdarýy kezinde onyń jańa mekenjaıy boıynsha kezegi, eger burynǵy mekenjaıy boıynsha suraýy qanaǵattandyrylmasa, Shart jasasý týraly alǵashqy ótinishin baılanys operatory tirkegen kúni boıynsha esepteledi.
43. Shart tehnıkalyq múmkindik bolǵan jaǵdaıda telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýge ótinish berý kezegi tártibinde jasalady.
44. Baılanys operatory ótinish berýshige telefon baılanysy qyzmetterin kórsetýge tehnıkalyq múmkindik bolmaǵan jaǵdaılardan basqa jaǵdaıda, ótinish bergen jeke nemese zańdy tulǵalarmen Shart jasasady.
45. Baılanys operatory ótinish berýshimen Shart jasasýdan mynadaı jaǵdaılarda bas tartady:
1) Erejeniń 38 tarmaǵyna sáıkes ótinish berýshi qujattar toptamasyn tolyq usynbasa nemese depozıt (aldyn ala tólem) engizbese;
2) ótinish berýshi naqtylanbaǵan aqparat kórsetken jaǵdaıda;
3) eger ótinish berýshiniń aýdany telefondandyrylmaǵan, ıaǵnı baılanys operatorynyń jelisi bolmaǵan jaǵdaıda;
4) ATS nómirlik syıymdylyq bolmaǵanda;
5) magıstraldyq jáne taratý syıymdylyǵy bolmaǵanda.
46. Qosarly sulba boıynsha jumys isteıtin telefon apparattary áýe abonenttik jelijolynyń múmkin uzaqtyǵy sheginde ornatylady.
47. Birneshe otbasy turatyn páterdiń turǵyny bolyp tabylatyn ótinish berýshige, baılanys operatory men ótinish berýshi arasynda jeke Shart jasasqan jaǵdaıda ǵana derbes paıdalanylatyn termınal ornatylýy múmkin.
48. Jańa avtomatty telefon stansalaryn paıdalanýǵa engizý jáne jergilikti telefon jelilerin qaıta qurýǵa baılanysty abonenttik nómirlerdi baılanys operatorynyń óz bastamasymen aýystyrý paıdalanýshylardy kúni buryn eskerte otyryp, tegin jasalady.
Abonenttik nómirler jappaı ózgergen kezde, baılanys operatory bul týraly paıdalanýshylarǵa 30 kúntizbelik kún buryn habardar etedi.
Abonenttik nómirdi aýystyrǵan jaǵdaıda baılanys operatory tehnıkalyq múmkindik bolsa, buryn kórsetilgen qosymsha telefon baılanysy qyzmetterin (shyǵys baılanysty shekteý, qońyraýly saǵat, qaıta adresteý, avtojaýapbergish jáne basqa da qosymsha qyzmetter) jańa abonenttik nómirdiń atynda qaldyrady.
49. Ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkasııa jelilerine shyǵýǵa quqyly 128 nómirden asatyn abonentter sany bar abonenttik jeliler boıynsha shaǵyn ATS-ke (avtomattandyrylǵan telefondy stansa) qosýǵa shart jasasý, Zańnyń 8 babynyń 1 tarmaǵy 19) tarmaqshasyna jáne telekommýnıkasııa jelilerin ortaq paıdalanatyn telekommýnıkasııa jelisine qosý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ortaq paıdalanylatyn telekommýnıkasııa jelisi boıynsha trafıkti ótkizýdi retteý Erejelerimen retteledi.
5 paragraf. Telefon baılanysy qyzmetteri úshin esep aıyrysý
50. Telefon baılanysy qyzmetteri úshin tóleý nysany men tártibi Shartta kórsetiledi. Esep aıyrysý tarıfteý birlikterinde júrgiziledi.
Telefon baılanysy qyzmetteri úshin abonentpen esep aıyrysýdy olardy usynǵan baılanys operatory nemese Shart negizinde oǵan ýákiletti tulǵa júrgizedi.
51. Telefon baılanysy qyzmetteri úshin tólemder Qazaqstan Respýblıkasynyń 1998 jylǵy 29 maýsymdaǵy «Aqsha tólemi jáne aýdarymy týraly» Zańy aıqyndaǵan normalarǵa sáıkes júzege asyrylady.
52. Kórsetilgen telefon baılanysy qyzmetterin tóleý úshin abonenttiń aqshalaı mindettemelerin kórsetetin, esep aıyrysý qujaty bolyp tabylatyn shot usynylady, ne bolmasa, kórsetilgen baılanys qyzmetteri úshin bereshek týraly aqparat beriledi.
53. Shot abonentke tańdaǵan tásiline sáıkes jetkiziledi. Jetkizý tásili nusqalary bir biriniń ornyn almastyrýshy bolyp tabylady.
Abonentke kórsetilgen qyzmetke tólem úshin shot poshtamen (nemese elektrondy adreske) jiberilgen jaǵdaıda baılanys